Nghĩa Của Từ Microglia Là Gì ? Tế Bào Thần Kinh Là Gì Tế Bào Glial Là Gì Và Chúng Làm Gì

– Mô tả tính chất hóa học của myelin, tóm tắt những cách thức khác biệt mà các neuron có myelin hay không có myelin dẫn truyền xung động.

Bạn đang xem: Microglia là gì

Bạn đang xem: Microglia là gì

– Định nghĩa sự luân chuyển thuộc trục thuận chiều hay ngược chiều ( orthograde and retrogade axonal transport ), và những hoạt động phân tử tương quan đến mỗi hình thức đó .

– Mô tả sự thay đổi của các kênh ion trong điện thế trương điện, điện thế động, và sự tái cực.

– Liệt kê những loại sợi thần kinh được tìm thấy ở hệ TK của ĐV có vú .– Mô tả những công dụng của neurotrophins .Các thành phần trong TB TK trung ương

Giới thiệu

*

Hình 26.1: Các bào quan trong neuron

Hệ thần kinh TW của con người ( CNS ) chứa khoảng chừng 1011 ( 100.000.000.000 ) neuron ( TBTK ). Các TBTK đệm gấp 10-50 lần số lượng này. CNS là một cơ quan phức tạp ; người ta giám sát được rằng trong sự hình thành của nó, có tối thiểu 40 % những gene của con người tham gia. Các neuron, là những khối kiến thiết xây dựng cơ bản của hệ thần kinh, đã tiến hóa từ những neuron hạch ( cơ ) nguyên thủy, phản ứng với những kích thích khác nhau bằng cách co lại. Trong những loài động vật hoang dã phức tạp hơn, sự co lại đã trở thành tính năng chuyên biệt của những tế bào cơ, trong khi điều phối và truyền xung thần kinh đã trở thành những tính năng chuyên biệt của neuron. Chương này miêu tả những thành phần tế bào của CNS và năng lực kích thích của những neuron, tương quan đến nguồn gốc của những tín hiệu điện được cho phép neuron điều phối và truyền xung động ( điện thế động, điện thế thụ thể, và điện thế xi-náp ) .

Các yếu tố trong TB TK trung ương

TB đệm(TB gian TK)

Sau rất nhiều năm nghiên cứu và điều tra, những TBTK đệm ( gliacyte ) được xem như là mô link thần kinh TW. Thật ra, “ glia ” trong tiếng Hy Lạp là keo. Tuy nhiên, ngày này những tế bào này đã được công nhận vai trò thông tin liên lạc của chúng trong CNS khi hợp tác với những neuron. Không giống như những neuron, những TBTK đệm liên tục trải qua phân loại tế bào ở tuổi trưởng thành và năng lực sinh sản nhanh, đặc biệt quan trọng đáng chú ý quan tâm sau khi chấn thương não ( ví dụ như một cơn đột quỵ ) .Có hai loại tế bào thần kinh đệm chính trong mạng lưới hệ thống thần kinh động vật có xương sống : microglia và macroglia. Microglia là những tế bào tiêu hóa tựa như như những đại thực bào, vô hiệu những mảnh vỡ do chấn thương, nhiễm trùng, và bệnh tật ( ví dụ như đa xơ cứng, mất trí nhớ tương quan đến AIDS, bệnh Parkinson và bệnh Alzheimer ). Microglia phát sinh từ những đại thực bào nằm ở ngoài hệ thần kinh ; theo sinh lý học và mô phôi thì không tương quan đến những loại tế bào thần kinh khác .

Có ba loại macroglia: tế bào ít nhánh (oligodendrocyte), các tế bào Schwann, và astrocyte. Tế bào ít nhánh và các tế bào Schwann tham gia vào việc hình thành myelin quanh sợi trục thần kinh trung ương và ngoại biên tương ứng. Astrocyte, được tìm thấy trong não, có hai phân nhóm. Astrocyte xơ, chứa nhiều sợi trung gian, được tìm thấy chủ yếu trong chất trắng. Astrocyte nguyên sinh được tìm thấy trong chất xám và có tế bào chất dạng hạt. Cả hai loại này đều có nhánh đến các mạch máu tạo ra các mao mạch để tạo các mối nối chặt chẽ tạo thành vòng tuần hoàn mạch máu não. Chúng cũng có các nhánh đến vỏ synapsesevà bề mặt của neuron. Astrocyte nguyên sinh có một điện thế màng thay đổi theo nồng độ K­+ bên ngoài nhưng không tạo ra điện thế lan truyền. Chúng sản xuất các chất cung cấp cho neuron, và giúp duy trì nồng độ thích hợp của các ion, các chất dẫn truyền thần kinh bằng cách tăng K+ và các dẫn truyền thần kinh như glutamate và aminobutyrate (GABA).

*

Hình 26.2: Các loại TBTK đệm chủ yếu trong hệ thần kinh.

A ) Các tế bào ít nhánh nhỏ với số lượng nhánh tương đối ít. Các TB này trong chất trắng cung ứng myelin, và trong chất xám thì nâng đỡ những neuron. B ) Các tế bào Schwann phân phối myelin cho hệ thần kinh ngoại biên. Mỗi tế bào hình thành một phân đoạn của vỏ myelin dài khoảng chừng 1 mm ; vỏ đảm đương hình dạng của nó như cái lưỡi bên trong của tế bào Schwann bao xung quanh trục vài lần, gói trong những lớp đồng tâm. Khoảng cách giữa những phân đoạn của myelin là những eo Ranvier. C ) Astrocyte là những TBTK đệm phổ cập nhất trong thần kinh TW và đặc trưng bởi hình dạng ngôi sao 5 cánh. Chúng liên lạc với cả mao mạch và neuron, được cho là có công dụng dinh dưỡng. Chúng cũng tham gia vào việc hình thành vòng tuần hoàn mạch máu não .

Bao myelin

*

Hình 26.3: Bao myelin ở hệ thần kinh ngoại biên có chứa tế bào Schawann. Không phải tất cả sợi thần kinh đều được myelin hóa nhưng hầu hết sợi chủ ý đều được myelin hóa.

Myelin ở hệ thần kinh TW và hệ thần kinh ngoại biên đều có những thành phần cấu trúc là protein và lipid ; nhưng myelin hệ thần kinh ngoại biên có nhiều sphingomyelin và những glycoprotein hơn. Có 3 loại protein quan trọng là MBP ( myelin basic protein ), PLP ( proteolipid protein ) và MPZ ( myelin protein zero ) .MBP là protein bào tương gắn vào màng tế bào, có cả ở hai hệ thần kinh. PLP là tetraspanin protein chỉ có ở hệ thần kinh TW, có vai trò trong sự hình thành neuron và là thành phần cấu trúc myelin. Đột biến gene PLP và yếu tố phiên mã của nó ( protein DM20 ) gây ra bệnh Pelizaeus-Mebacher di truyền link giới tính X thoái hóa myelin, bệnh nhân nam bị thiếu chất trắng và tế bào ít nhánh. Biểu hiện chính của bệnh là bệnh nhân hay chớp mắt và chậm tăng trưởng hoạt động thần kinh .

Protein chính của myelin ở hệ thần kinh ngoại biên là MPZ, có vai trò giống PLP ở hệ thần kinh trung ương. Vùng ngoại bào của 2 MPZ tương tác với 2 MPZ ở màng phía đối diện. Cấu trúc đồng tetramer tạo sự kết dính chặt chẽ các màng, làm đặc myelin. Vùng nội bào của MPZ có vai trò tạo tín hiệu điều hòa sự tạo myelin. Ở hệ thần kinh trung ương, các PLP màng tế bào tương tác với nhau giúp ổn định cấu trúc.

Xem thêm: Đến Hội An Ăn Gì – Top Những Quán Ăn Ngon Nổi Tiếng Ở Hội An

Vai trò của bao myelin:

– Nó tạo nên một vùng cách điện để ngăn ngừa việc phát những xung thần kinh ngắn giữa những sợi thần kinh .– Nhờ có bao myelin mà sự dẫn truyền xung động thần kinh được nhanh hơn .– Bao myelin giúp tái tạo những sợi thần kinh ngoại biên. Tế bào Schwann giúp duy trì thiên nhiên và môi trường của sợi trục và những kênh của nó, do vậy được cho phép tái link với một thụ thể hay một chất tác hiệu. Sợi thần kinh TW không có năng lực này .SynapseSynapse là một khớp nối đặc biệt quan trọng ( specialized junctions ), qua đó tín hiệu từ tế bào thần kinh sẽ truyền qua một tế bào thần kinh khác cũng như qua một loại tế bào không phải là tế bào thần kinh ( như tế bào cơ hoặc tế bào tuyến ) .Synapse được phân loại theo vị trí tiếp xúc với neuron hậu synapse :– Synapse trục – gai, nút tiền synapse sợi trục tiếp xúc với gai sợi nhánh .– Synapse trục – nhánh, nút tiền synapse sợi trục tiếp xúc với sợi nhánh .– Synapse trục – thân, nút tiền synapse tiếp xúc với thân neuron .– Synapse trục – trục, nút tiền synapse sợi trục tiếp xúc với synapse sợi trục neuron hậu synapse .

Neurotransmitter được tải vào túi synapse (synaptic vesicles) bởi H+– linked antiport proteins

Có rất nhiều những phân tử nhỏ hoạt động giải trí như thể một neurotransmitter tại những synapse khác nhau, ngoại lệ là acetylcholine, một loại neurotransmitter có thực chất là một dẫn xuất của amino acid. Các nucleotide, như ATP ví dụ điển hình và những nucleoside tương ứng ( không gắn gốc phosphate ) cũng đóng vai trò là neurotransmitter. Mỗi neuron có năng lực sản xuất chỉ một loại neurotransmitter mà thôi .Tất cả những neurotransmitter cổ xưa ( classic neurotransmitter ) đều được tổng hợp trong tế bào chất và được luân chuyển ra những túi synapse bám màng tại đầu tận của sợi trục và được dự trữ ở đó. Những túi synapse này có đường kính khoảng chừng 40-50 nm, và có tính acid, được tổng hợp bởi sự hoạt động giải trí của nhóm V bơm H + ( V-class proton pump ) tại màng tế bào của túi .Ví dụ, acetylcholine được tổng hợp từ acetyl coenzyme A ( chất trung gian trong quy trình thoái hóa glucose và acid béo ) và choline với sự xúc tác của choline acetyltransferase :

*

Hình26.4: Phản ứng tạo thành acetylcholine

Túi synapse thu giữ acetylcholine từ bào tương trải qua quy trình luân chuyển ngược với radient nồng độ bằng cách sử dụng H + / acetylcholine antiporter tại màng tế bào. Có điều lạ là gene mã hóa cho cái antiporter này có vị trí tại vùng intron tiên phong của gene mã hóa cho choline acetyltransferase, cách sắp xếp này là nguyên do bảo tồn được chính sách điều hòa tương tác rất ngặt nghèo biểu lộ của cả hai protein này. Ngoài ra còn có những protein H + / neurotransmitter antiport khác được sử dụng để đưa những loại neurotransmitter khác vào trong túi synapse .Dòng Ca2 + nhập bào trải qua kênh cổng điện thế Ca2 + ( Voltage-gated Ca2 + channels ) kích thích tiết neurotransmitterNeurotransmitter được giải phóng qua quy trình xuất bào. Quá trình này có sự tương hỗ của những tải nội bào chế tiết và những protein xuyên màng. Có 2 điều làm cho sự xuất bào ở synapse khác với những tế bào chế tiết khác :– Sự tiết tương quan ngặt nghèo đến hoạt động giải trí điện thế màng tại đầu tận của sợi trục .– Túi synapse được tái cấu trúc tại khu vực hoạt động giải trí của nó, ngoại trừ acetylcholine .

Sự khử cực của màng tế bào không thể tự gây ra sự hòa màng của các túi synapse. Để có sự hòa màng xảy ra, một hoạt động điện nhất thiết phải được biến đổi thành một tín hiệu hóa học – sự gia tăng nồng độ Ca2+ trong tế bào chất. Kênh cổng điện thế Ca2+ sẽ mở ra để dòng Ca2+ nhập bào khi sự khử cực xảy ra. Dòng Ca2+ nhập bào này làm gia tăng nồng độ Ca2+ trong tế bào chất của các túi synapse kế cận từ 2+ sẽ bám vào protein nối kết với túi synapse và màng tế bào, đưa neurotransmitter xuất bào. Bơm Ca2+ sau đó sẽ nhanh chóng đưa Ca2+ xuất bào thông qua quá trình vận chuyển tiêu tốn ATP, đưa điện thế nội bào về lại trạng thái nghỉ (resting state), giúp cho đầu tận sợi trục sẵn sàng đáp ứng với các kích thích điện thế khác.

Xem thêm: Lời Bài Hát Lo Gì

Luồng tín hiệu tại synapse thường kết thúc bởi sự thoái giáng hoặc tái hấp thu neurotransmitter

*

Hình 26.5: Minh họa quá trình tiết neurotransmitter, sự tái tạo synapse vesicle và sự tái hấp thu neurotransmitter.

Source: https://giarefx.com
Category: Hỏi đáp

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.